BAP Projesi:Katılımcı yerel yönetim ve ‘yavaş şehir’ uygulama gereksinmeleri çerçevesinde Akyaka bel

ATILIM ÜNİVERSİTESİ BİLİMSEL ARAŞTIRMA PROJELERİ
PROJE BİLGİ FORMU
PROJE KÜNYESİ
Proje Yürütücüsü        Dr. Cumhur Aydın; Eş Yürütücü: Öğr. Grv. Şule Tuzlukaya
Proje  Adı Katılımcı Yerel Yönetim ve Yavaş Şehir Uygulama Gereksinmeleri Çerçevesinde Akyaka Beldesi Örnek Alan Araştırması.
Proje Kodu ATÜ-BAP-1011-04
Destekleyen Kuruluş Atılım Üniversitesi
Proje Başlangıç -Bitiş Tarihi Şubat 2011-Şubat 2012 Süresi: 12 Ay
Proje Bütçesi 20000TL
Yürütücünün İlgi Alanları Yerleşim Bölgelerinde Hız Yönetimi ve Yaya Öncelikli Uygulamalar
Yönetim Uygulamaları. Alternatif Turizm Çeşitleri
E-posta Adresi caydin@atilim.edu.tr
Proje web Adresi  
PROJE EKİBİ
Araştırmacı /lar Fırat Aydın
Danışman/lar  
Bursiyer/ler  
 
 
PROJE ÇIKTILARI/YAYINLAR(En Fazla 3 yayın belirtiniz.)
1. Traffic Calming in Slow City Ankara, WTRC 2013 Conference, Brasil.
2.
3.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
PROJE ÖZETİ (AÇIKLAMA):
Bu projede gerçekleştirilen araştırma ile, Türkiye açısından son derece yeni bir olgu olan yavaş kent/şehir (CittaSlow) kavramının netleşmesini sağlamak, kriterlerin Türkiye’ye uygulanabilirliğini tartışmak ve uygulanabilirliği açısından son derece önemli olan katılımcılık olgusuna ışık tutarak bir model önerisi geliştirmek amaçlanmıştır. Yavaş şehir ortaklığının öngördüğü zorunlu koşulların yerine getirilmesi için, başvuruda bulunulan yerleşim bölgesinde çok sayıda yasal ve yönetsel düzenlemenin yapılması gereklidir.  “Yavaş Şehir” yaklaşımı bu nedenle çok geniş ölçekli bir katılımcılık uygulaması için ciddi olanaklar sunmaktadır. Projede, değişim sürecinde gerekli olan düzenleme ve değişikliklerin, beldede yaşayanlar, üretimde bulunanlar ve beldeyi ziyaret eden ve yönetenlerle birlikte ortaya konması ve hayata geçirilme aşamalarını izlemek ve çıkan bulguları katılımcı yerel yönetim deneyimi olarak saptanmak amaçlanmaktadır. 
Projenin kapsamını, Akyaka örneğinde yavaş kent oluşum sürecinde ortaya çıkan uygulama gereksinimlerinin ele alınması ve katılımcılık boyutu ile değerlendirilmesi oluşturmaktadır. Yavaş şehir başlığı altında pek çok şart yer almaktadır. Bu şartların yerine getirilmesi sonucunda yeni yerleşim alanları yavaş şehir ağına katılabilmektedir.
Proje sosyal bilimler alanı ve mühendislik alanı temelli, disiplinlerarası bir proje olma özelliğini taşımaktadır. Yavaş kent kriterleri açısından ele alınarak yürütülen projede, çevre politikaları, altyapı politikaları, kent kalitesinin arttırılmasına yönelik faaliyetler, konukseverlik, farkındalık, yerel ürünlerin korunması ve yavaş yemek faaliyet ve projeleri sosyal bilimler başlığı altında yarı yapılandırılmış mülakatlar, gözlem ve ikincil kaynaklardan elde edilen veriler ile araştırılmış; mühendislik kısmının inceleme alanına giren ve altyapı politikaları içerisinde yer alan trafik başlığı farklı araştırma yöntemi ile yürütülmüştür.
Çalışma, yavaş kent yaklaşımını irdelemenin yanısıra, yavaş kent konumuna kavuşmak ve sürdürmek için gerekli adımların neler olduğunu ve başarılı bir uygulama için yapılması gerekenleri içerecek bir yaklaşımı öncelikle katılımcılık çerçevesinde ele almaktadır. 
Akyaka beldesinde proje öncesinde katılımcılık konusunda faaliyetler yürütülmektedir. Bununla birlikte, Akyaka’nın yavaş şehir olma sürecini ve katılımcılık olgusunu ele alan projenin tanıtımlarının yapılması, katılımcılık konusuna ilginin uyandırılması ve nihayetinde yavaş şehir olma sürecine ilişkin bilgilendirmenin yapılması bu projenin “katılımcı model” ortaya koyma amacının temelini oluşturmuştur. Bu bağlamda, projenin başlangıcından itibaren katılımcılığı önemli ölçüde destekleyen gruplar olarak,  STK’lara  yönelinmiştir.
Mahalle düzeyinde yapılan ve halkın katılımının sağlandığı toplantılar ve/veya hanelere gidilerek görüşmelerin yapılması ve beldede katılımcılık ilkesi doğrultusunda yavaş şehir olgusunun paydaşlar tarafından değerlendirilmesinin takibinin sağlanması planlandığı şekilde proje boyunca sürdürülmüştür. Sosyal bilimler alanında, hanelere gidilerek görüşmeler yapılmış ve STK’ların ilgili kişileri ile mülakatlar gerçekleştirilmiştir.Beldedeki farklı aktörlerin (yerel yönetim, yerel girişimci, sivil toplum kuruluşları, yerel halk ve diğer) öncelikle yavaş şehir olgusu içerisinde tanımlanan değerlendirme kriterlerine yaklaşımlarının ortaya konması ve görüşlerinin alınması amacıyla görüşmeler gerçekleştirilmiştir.
Yavaş hareketi ve alt başlıkları ile ilgili yazın incelendiğinde, araştırmalarda kullanılan yöntemlere ilişkin göze çarpan ilk özellik, vaka analizi şeklinde ele alınan çalışmaların sıklıkla bulunmakla birlikte, çoklu vaka analizleri çok nadir olduğu şeklindedir. Karşılaştırmalı analizlerin az olması bulguların genellenebilirliğini kısıtlamaktadır.  Yavaş şehir kavramı ve alt başlıkları (yavaş turizm, yavaş yemek, sürdürülebilirlik, yerel üretim, vb) hem dünya hem de özellikle Türkiye için çok yeni tariflerdir. Gerek sosyal bilimler ve gerekse mühendislik bileşenlerinde yapılması gerekenlerin tariflenmesi ve gerekçelendirilmesi, katılımcılık felsefesinin hayata geçirilmesi ve korunması, yerel yöneticiler ile değişik sivil toplum örgütleri desteğinde farklı disiplinden araştırmacıların birlikte çalışmasını gerekli kılmaktadır. Projenin özgün değeri benzer çalışmanın bulunmamasıdır. Proje sonunda bir model önerisi sunulmaktadır.
Yavaş Şehir kavramı çerçevesinde ‘yaya öncelikli trafik düzenlemeleri’ başlığıyla bir pilot uygulama yine proje boyunca hayata geçirilmiştir. Akyaka’da daha yoğun araç ve yaya hareketinin gözlendiği  ‘Merkezi Bölge’nin kademeli olarak yayalaştırılması’ uygulaması; denetim eksikliği, belde de yaşayan ve özellikle bölgede işyeri çalıştıran sakinler tarafından yeterince benimsenmemesi ve öneminin algılanamaması sonucu planlandığı kadar etkin olamamıştır. Yöneticiler ve beldede yaşayanlarla gerçekleştirilen değerlendirme toplantısında, beldenin ana trafik aksı olan Atatürk Caddesi’ de dahil, merkezi bölgedeki yeni trafik düzenlemelerinin, ‘Yavaş Şehir’ felsefesi çerçevesinde ve projede ortaya konan ve elde edilen bulgular çerçevesinde izleyen dönemde uygulanması hususu benimsenmiştir.
Trafik düzenlemeleri: Bu başlıkta; motorlu taşıt hareketlerinin azaltılması, toplu taşımacılık ile yaya ve bisikletli ulaşımın yaygınlaştırılması temel ekseni etrafında çalışmalar yürütülmüştür. Bir örnek alan uygulaması gerçekleştirilmesi amacıyla, beldenin merkezi olarak saptanan bölgenin ‘yaya öncelikli alan’ olarak düzenlenmesine yönelik önce beldede yaşayanların görüşleri bir araya getirilmiş, daha sonra üç farklı /aşamalı ‘yayalaştırma seçeneği’ değerlendirmeye sunulmuştur. Bu sunum çerçevesinde belde ve bölgedeki araç ve insan hareketleri ile araç parklarına ilişkin bilgiler etütlerle ortaya konmuştur. Gerek uygulama zamanının kısalığı ve gerekse beldede yaşayanların bazı değişikliklerin daha geniş zamana yayılması istekleri, mevcut bölge trafiğinin araç parklarını önleyecek ve yaya güvenliğini sağlayacak şekilde revize edilerek düzenlemesini gerekli kılmış, bu düzenleme Haziran-Eylül 2011 tarihleri arasında yerel yönetim desteği ile uygulanmaya çalışılmıştır.